Ado Ekiti

Ado Ekiti shine babban birnin jihar Ekiti da ke kudu maso yammacin Najeriya. An kafa wannan birnin a kusa da shekarar 1310 M. ta Ewi Awamaro, wanda ya fito daga Ile-Ife, inda aka fi sani da shi a matsayin "mai rashin kwanciyar hankali". Ya yi tafiya mai tsawo tare da mutanensa, ya wuce Ido Ani da Agbado, kafin ya isa yankin Ulesun, inda ya kafa sabon gari da aka sani da Ado-Ewi. Tarihin birnin ya danganta ne da faɗaɗar masarautar Ewi da kuma ƙarfin sojan gargajiya na mutanen Ekiti.

A tsakiyar karni na goma sha shida, Ado Ekiti ta zama babbar cibiya na siyasa da kasuwanci a yankin Ekiti. Masarautar ta ci gaba da faɗaɗa ta hanyar cin gashin kai da kuma hadin kai tsakanin al'ummu masu zuwa. A shekarar 1996, an kafa jihar Ekiti daga cikin tsohuwar jihar Ondo, sannan aka zabi Ado Ekiti a matsayin babban birnin sabuwar jihar. Wannan ya kawo ci gaba mai sauri a fannin ilimi, tattalin arziki da kuma tsarin gina birni.

Yau, Ado Ekiti tana da yawan jama'a kusan dubu 469,700 (a shekarar 2022), tare da fadin fili kilomita murabba'i 293. Birnin yana da jami'ar jihar Ekiti da kuma kwalejin fasaha ta tarayya, wanda ya sa ta zama cibiyar ilimi a yankin. Tattalin arzikin birnin ya dogara ne da noma, musamman sarrafa auduga, koko da itatuwa, tare da masana'antun zane da fata.